መእተዊ ኣክሪላምይድ

Acrylamide (Am for Short) ኣብ መግቢ "Marellard Reaction" ዝብል ጐድናዊ ፍርያት እዩ። እቲ ሽታ ብዝሓየለ መጠን፡ ምህርቲ ኣክሪላምይድ ዝለዓለ እዩ። ኣክሪላምይድ ንደቂ ሰባትን እንስሳታትን ኒውሮቶክሲክ ኮይኑ፡ ኣንጻራዊ ሞለኪዩላዊ ጅምላ 71.08፡ ኬሚካላዊ ቀመር C3H5NO፡ ከምኡ’ውን ሞለኪዩላዊ ቀመር CH2=CH-CONH2 ዘለዎ። 84.5 ዲግሪ ምቕልቃልን 125 ዲግሪ ዝፍልሕ ነጥብን ዘለዎ ዘይተጸገበ ኣሚድ ’ ዩ። ኣብ ናይ ክፍሊ ሙቐትን ጸቕጥን ጻዕዳ ክሪስታላዊ ደረቕ ኮይኑ ንምብስባስ ቀሊል ኣይኮነን። ኣብ ከም ማይ፡ ኤታኖል፡ ኣሲቶን፡ ኤተርን ክሎሮፎርምን ዝኣመሰሉ ፖላር መፍትሒታት ብቐሊሉ ዝፈስስ ኮይኑ፡ ኣብ ልዕሊ 84.5 ዲግሪ ወይ ኣብ ትሕቲ ተግባር ብርሃንን ኦክሲዳንትን ብቐሊሉ ኣብ ልዑል ሙቐት ፖሊመርይዝድ ይግበር። ኣክሪላምይድ እቲ ኣዝዩ ኣገዳስን ቀሊልን ዓይነት ኣክሪላምይድ እዩ። ከም ጥረ ነገራት ንኦርጋኒክ ምትእኽኻብን ፖሊመር ንብረትን ክውዕል ይኽእል፣ ብቐንዱ ድማ ፖሊኣክሪላምይድ ንምፍራይ ዝውዕል እዩ።
In daily life, acrylamide can be found in cosmetics, smoking, starch-rich foods cooked at high temperatures (>120 ዲግሪ ) ፣ ከምኡውን ዝስተ ማይ። ኣክሪላምይድ ልዑል ማይ እዩ-ዝፍታሕ ኮይኑ ብቆርበት፣ ሽፋን ልፋጫዊ፣ ስርዓተ ምስትንፋስን ትካል መዓንጣን ኣቢሉ ናብ ኣካላት ክኣቱ ይኽእል። ጂኖቶክሲሲቲ፣ ኢሚዩኖቶክሲሲቲ፣ ኒውሮቶክሲሲቲ፣ መርዛምነት ምርባሕን ካርሲኖጀኒሲቲን ኣለዎ። ዓለምለኻዊ ትካል ምርምር መንሽሮ (IAF) ኣብ 1994 ከም ካልኣይ ደረጃ ካርሲኖጀን መዲብዎ፡ ኣብ ትሕቲ ደንቢ ሪች ሓደ ካብቶም ካልኣይ ዕስለ ልዑል ስክፍታ ዘለዎም ንጥረ ነገራት ዘርዚሩዎ። ብዕለት 27 ጥቅምቲ 2017 ዓ.ም.ፈ.፡ ውድብ ጥዕና ዓለም ትካል ጥዕና ዓለምለኻዊ ትካል ምርምር መንሽሮ ኣብ ዝርዝር ካርሲኖጀን ዝተሓትመሉ፡ ኣክሪላምይድ ኣብ ክፍሊ 2A ካርሲኖጀንስ ኣሎ።